Uzay Günlüğü'nde Türkiye, Dünya ve ISS Ekranları Ne Gösteriyor?

Nesim Razon, bağımsız Android geliştiricisi

Uzay Günlüğü, günlük bir uzay kartını uydu görüntüleri ve canlı sayılarla birleştirir. Bu rehber her ekranın ne gösterdiğini, görüntünün ya da sayının nereden geldiğini, ne kadar taze olduğunu ve sınırlarını anlatıyor.

Genel yapı: günlük bir dosya ve birkaç canlı kaynak

Uygulamada beş sekme var: Bugün, Türkiye, Dünya, ISS ve Albüm. Hepsi aynı şekilde çalışmaz. 61 uzay kartı uygulamanın içine gömülüdür; internet olmadan da açılır. Geri kalan her şey internetten çekilir.

Değişen bilgilerin çoğu, geliştiricinin günde bir kez yayımladığı küçük bir veri dosyasından gelir. Bu dosyada Dünya kareleri, asteroit listesi ve günün astronomi fotoğrafının bağlantısı bulunur. Uygulama dosyayı açılışta indirir ve bir kopyasını saklar. İndirme başarısız olursa son kaydedilen kopyayı gösterir; yani çevrimdışıyken sayılar göründüğünden eski olabilir. Türkiye'nin uydu görüntüsü ve dünya haritası doğrudan NASA'nın herkese açık GIBS/Worldview hizmetinden gelir. ISS konumu ise ayrı bir herkese açık hizmetten, wheretheiss.at'ten alınır.

Önemli bir not: Uzay Günlüğü bağımsız bir uygulamadır. NASA ile bağlantısı ya da NASA'nın onayı yoktur. Yalnızca herkese açık görüntü ve verileri kullanır ve her ekranda kaynağı belirtir.

Günün kartı ve albüm

Bugün ekranı günün kartıyla açılır: bir uzay fotoğrafı, kategorisi (örneğin nebula, gezegen ya da yörüngeden Dünya), kısa bir Türkçe not, görüntü kredisi ve özgün sayfaya giden "Arşivde aç" bağlantısı. Notlar, 61 kartlık takım için tek tek elle yazıldı. Tam bir ders değil, hızlı ve samimi bir alt yazı olarak düşünüldü.

Kart telefonunda rastgele seçilmez. 61 kart sabit bir karışık sıraya konur ve belirli bir tarihten bu yana geçen gün sayısı bugünün kartını belirler. Yani herkes aynı gün aynı kartı görür ve 61 gün sonra döngü baştan başlar. Görsele dokunarak tam ekran açabilir, yakınlaştırabilir, paylaşabilir ya da duvar kağıdı yapabilirsin.

Seri ve albüm nasıl sayılır?

• Bir günde uygulamayı ilk açışında o günün kartı albümüne otomatik eklenir. Bugün ekranındaki bir kutu yeni kartın eklendiğini söyler. Aynı gün uygulamayı tekrar açmak hiçbir şeyi değiştirmez.
• Seri art arda günleri sayar. Dün açtıysan ve bugün de açarsan bir artar. Tam bir günü atlarsan yeniden bire döner. Başlığın yanındaki alev ve sayı güncel seriyi gösterir; seri kopunca kaybolur.
• Albüm, 61 kartın kaçını topladığını gösterir; toplananlar öne alınır. Albüm ve seri bir hesapta değil, cihazında saklanır.

Türkiye uzaydan

Bu ekran Türkiye'nin ve çevresindeki denizlerin gerçek renkli bir uydu görüntüsünü gösterir. Görüntü, NOAA-21 uydusundaki VIIRS aygıtından gelir ve NASA'nın GIBS/Worldview hizmetiyle sunulur. Gerçek renk, görüntünün kabaca bir fotoğraf gibi görünmesi demektir: kara, deniz ve bulutlar.

Varsayılan görüntü dünküdür ve o günkü uydu geçişlerinden birleştirilir. Bugün için görüntü yoktur, çünkü henüz oluşturulmamıştır. Önceki günlere gitmek için Önceki gün ve Sonraki düğmelerini kullan; tarih ikisinin arasında yazar. En büyük sınır bulutlardır: bulutlu günde yalnızca bulut görürsün ve karanın bir kısmı gizlenebilir.

Gece ışıkları: sabit bir harita, canlı görüntü değil

Gece ışıkları düğmesi şehirlerin karanlıkta nasıl parladığını gösterir. Yanlış anlaşılması kolay olduğu için şunu bil: bu, 2016 yılı boyunca toplanan uydu görüntülerinden birleştirilmiş sabit bir haritadır ve uygulama bunu yıllık ortalama olarak etiketler. Dünkü gecenin görüntüsü değildir ve tarih düğmeleri yoktur.

Bölgeleri karşılaştırmak için kullan: büyük şehirler, kıyılar ve otoyollar parlak alanlar olarak öne çıkar, seyrek nüfuslu bölgeler karanlık görünür. Bugün herhangi bir yerdeki durumu yorumlamak için kullanma.

Dünya şimdi: dönen Dünya

Dünya ekranı, yaklaşık bir milyon kilometre öteden DSCOVR uzay aracındaki bir kameranın (EPIC aygıtı) çektiği, gezegenin tamamını gösteren fotoğrafları kısa bir döngüyle oynatır. Uygulama, elde olan en yeni günün karelerini alır ve art arda oynatır; böylece gezegenin döndüğünü izlersin. Oynat ve Duraklat döngüyü yönetir.

Görselin altında geçerli karenin saati UTC olarak (yerel saatin değil), karelerin tarihi ve görüntünün ortasındaki enlem ve boylam yazar. Kareler canlı değildir: en yeni set genellikle bir iki gün öncesine aittir ve tarih bunu tam olarak söyler. Gördüğün yüz, Dünya'nın Güneş'e dönük tarafıdır; görüntü gün içinde bu yüzden değişir. Kareler yüklenemezse ekran bağlantını kontrol etmeni ister.

ISS şimdi: sayıları okumak

ISS ekranı bir dünya haritasına işaret koyar. Ekran açıkken konum her beş saniyede bir yeniden istenir; işaretin yavaşça ilerlediğini izleyebilirsin. Arkadaki harita Dünya yüzeyinin durağan bir görüntüsüdür; bulut ya da gece-gündüz gölgesi içeren canlı bir görüntü değildir.

Haritanın altında dört satır var. Enlem ve boylam, istasyonun tam altındaki yer noktasını verir. Yükseklik, yüzeyden kilometre cinsinden irtifadır; istasyon kabaca 400 km yükseklikte döner. Hız saatte kilometre olarak yazılır. Son satır, istasyonun altındaki yerde gün mü gece mi olduğunu söyler. Bir düğme, o sırada yayın varsa, istasyondan canlı kamera görüntüsünü tarayıcında YouTube'da açar.

Bunun ne olmadığını unutma: işaret haritada bir konumdur; istasyonun evinin üzerinden ne zaman geçeceğinin tahmini değildir ve uygulama sana ne zaman gökyüzüne bakacağını söylemez.

Bu hafta asteroitler: okunacak bir liste, alarm değil

Bugün ekranının sonunda Dünya'ya yaklaşan asteroitlerin kısa bir listesi var. Liste NASA/JPL'nin CNEOS hizmetinden gelir ve belirli bir mesafe sınırına kadar, yaklaşık önümüzdeki iki haftadaki yakın geçişleri kapsar. Uygulama tarihe göre ilk beşini gösterir. Her satır tarihi ve saati (UTC), asteroidin adını, ne kadar uzaktan geçtiğini, tahmini boyutunu ve saniyedeki kilometre cinsinden hızını verir.

Mesafe Ay mesafesi cinsinden yazılır, çünkü kilometreyi hissetmek zordur. Ay yaklaşık 384.000 km uzaktadır; yani Ay mesafesinin 8,0 katından geçen bir cisim kabaca üç milyon kilometre uzaktan geçer. Bir asteroit Ay'dan daha yakın geçerse satır bunu Ay mesafesinin yüzdesi olarak söyler. Boyut yalnızca cismin parlaklığından hesaplanan bir tahmindir; uygulama onu bir otomobil, otobüs, apartman ya da futbol sahasıyla kıyaslayarak fikir verir.

Bunlar planlı, sıradan yakın geçişlerdir. Liste bilgilendirme amaçlıdır, tehlike uyarısı değildir.

Kısa sınırlar listesi

• Arayüz ve kart notları şimdilik yalnızca Türkçe.
• Türkiye uydu görüntüsü: en yeni haliyle dün; bulutlar yeri gizleyebilir.
• Gece ışıkları: sabit 2016 yıllık birleşim, asla günlük değil.
• Dönen Dünya: yakın tarihli kareler, çoğunlukla bugünden değil; gösterilen saat UTC.
• ISS: konum her beş saniyede yenilenir, ama altındaki harita durağan bir görüntü.
• Asteroitler: tahmini boyutlar ve kısa bir pencere; güvenlik aracı değil.

Bu sınırları bilmek ekranları daha doğru okumana yardım eder. Uygulamanın amacı gökyüzüne kısa bir pencere açmaktır: günün kartına bakar, Türkiye'nin dünkü görüntüsünü ve dönen gezegeni izler, istasyonun o an nerede olduğunu görür ve asteroit listesine göz atarsın. Her sayının ve görüntünün kaynağı ekranda ya da Hakkında bölümünde yazılıdır; merak ettiğin bir şeyin nereden geldiğini oradan kontrol edebilirsin. Hakkında bölümüne Bugün ekranının sağ üstündeki ⓘ simgesinden ulaşılır.